Naprawa elementów z tworzyw sztucznych
W przypadku uszkodzenia części z tworzywa sztucznego istnieje możliwość jej naprawy. Naprawę można wykonać stosując obróbkę termiczną lub klejenie.
Metoda łączenia termicznego tworzyw sztucznych nazywa się zgrzewaniem. Polega ona na miejscowym nagrzaniu tworzywa do stanu półpłynnego, a następnie dociśnięciu łączonych powierzchni. Po ostudzeniu miejsce zgrzewania stanowi trwałą zgrzeinę łączącą dwie części tworzywa. Przeważnie metodę tę stosuje się do łączenia folii. Ciepło jest doprowadzone w postaci płomienia, metodą oporową lub za pomocą prądów wysokiej częstotiwości i ultradźwięków. Metoda ma ograniczone zastosowanie do naprawy elementów nadwozi.
Podstawową metodą naprawy elementów z tworzyw sztucznych jest metoda klejenia. Proces klejenia składa się z przygotowania powierzchni, nakładania kleju i łączenia elementów. Przygotowanie polega na odtłuszczeniu (tri, aceton, alkohol) oraz zmatowieniu powierzchni przeznaczonych do klejenia. Klej nakłada się pędzlem. W zależności od rodzaju kleju stosuje się dwie metody klejenia.
W przypadku klejów szybko schnących po nałożeniu kleju należy obie części elementu szybko docisnąć. W pozostałych przypadkach po na-
Rys. 5.56. Wygrzewanie laminatu lampą promiennikową
1 — lampa promiennikowa 250 W,
2 — miejsce naprawiane
Rys. 5.55. Zastosowanie stałej wkładki do naprawy rozległych uszkodzeń elementów nadwozia
1 — łaty z tkaniny szklane], 2 — pasta, 3 — wkładka metalowa (stała)
łożeniu warstewki kleju przed złożeniem elementu pozostawia się go na 2 do 3 minut w celu odparowania rozpuszczalnika. Typowymi klejami tego typu są kleje na bazie PCW.
Czas wysychania klejów wynosi od kilku sekund do kilkunastu godzin. Czas ten jest określony w instrukcji stosowania kleju. Czas uzyskania przez spoinę pełnej wytrzymałości wynosi od 3 do 7 dni. Po tym okresie można dopiero wykonać obróbkę wykończającą.
Kleje syntetyczne są również wykorzystywane do łączenia materiałów, takich jak np. metale, szkło, tworzywa sztuczne, drewno, tkaniny szczególnie przydatne w naprawach nadwozi (kleje do łączenia stali ze szkłem). Pozwalają one na wykonanie szybkich połączeń elementów wspornikowych szyb obrotowych i wywietrzników. Większość klejów jest odporna na wpływy atmosferyczne, nie koroduje i zapewnia hermetyczność. Do naprawy nie należy nigdy przygotowywać więcej materiału niż to jest potrzebne. Na ogół potrzeba około 1 kg/m2. Wykonując naprawę elementu z laminatu należy stosować następujące zasady:
przedmiot ze wzmocnieniem z włókna szklanego, który ma być naprawiany, trzeba dokładnie oczyścić przed rozpoczęciem prac; farbę i inne zanieczyszczenia należy usunąć ścierając i szlifując; zaleca się czyszczenie acetonem;
pęknięcia wokół miejsca złamania można stwierdzić silnie naświetlając od spodu; materiał popękany musi być usunięty;
przed rozpoczęciem nakładania wycina się włókno szklane według kształtu przedmiotu wraz z zakładką;
po przycięciu włókna szklanego, nakłada się cienką warstwę poliestru, włókno przyciska się do miękkiego poliestru i następnie dodaje się więcej poliestru miękkiego (mokrego), aż do całkowitego nasiąknięcia; jeżeli utworzą się pęcherzyki powietrza, to należy je usunąć za pomocą pędzla lub przecierając skórką; czynności te powtarzać do chwili osiągnięcia żądanej grubości warstwy;
jeżeli miejsce, które ma być uzbrojone, wymaga podkładki, można stosować płytę z celuloidu lub miękkiego tworzywa sztucznego, np. miękki plastyk lub folię; nie wolno stosować twardego plastyku ani pleksi-glasu, ponieważ mogą rozpuścić się w laminacie;
wszystkie końce włókna szklanego muszą być wprowadzone do elementu, ponieważ mogą one być przewodnikami wilgoci jako naczynia włoskowa te;
utwardzenie laminatu następuje po 24 godzinach.